ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
463
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
به روزى از روزها نيك ، جن روز جهارم يا بروز هفتم يا روز يازدهم يا روز هفدهم ، كمان برى كه بحران نيك است « 1 » ، طبيعت را يارى دهى و بنكرى باستفراغ كه بكدام روى بايذ كردن و يارى دهى ورا تا صفرا باك شوذ ، و اكر يرقان « 2 » كرد و تب ضعيف كشت و بيمار قوّت يافت ايمن باش « 3 » و بسكنكبين « 4 » و كشكاب پيشرو تا باقى تمام باك شوذ و باز غذا ده . بس اكر يرقان بيش از نضج بديد آيذ و بروز بذ ، جن روز ششم يا دهم و شانزدهم ، و جن يرقان بيامذ بيمار ضعيف « 5 » كشت و با شتاب كشت و بىهشانه كفت و سر بينى باريك شذ و جهارسوها بمغاك رفت و حالى بديد امذ بر وى كى ورا سبات ارقى خوانند ، « 6 » وى « 6 » آن بوذ كه جن خفتهاى كردد « 7 » ، لكن « 8 » نيمه سبيدى جشم وى بديد بوذ و بلكهاى جشم جنبان بوذ « 9 » ، اينهمه نشانيهاء هلاك بوذ . باز اكر يرقان را سبب « 10 » جيزهاء كرم بود « 11 » و داروهاء كرم ، اكنون بزوذى شكم بايذ آوردن بهليله زرد و آب كسنى و خيارجنبر و سقمونياى مصلح و بنيراب خورد با وى ، سقمونياء مصلح كداخته به مقدار طاقت از دانكى تا دو دانك ، جن شكم آوردى جند بار ، انكاه غذاهاء خنك دهى جن اب نار ترش يا سكنكبين يا كشكاب دهى بجاى غذا ، و بجاى دارو بست جو و شكر شايسته بوذ ، و از غذاهاى كرم حذر كند و از شرابهاى كرم هم . باز اكر يرقان از كرمى مزاج جكر بوذ نشان وى ان بوذ كى اين كس را بيوسته روى زرد بوذ و سبيديهاء جشم زرد بود و جشنكى بر وى
--> ( 1 ) - ف : افزوده . و ( 2 ) - ب ه : كم ( 3 ) - ب ه : و شادى كن ( 4 ) - ف : سكنكبين ( 5 ) - ب ه : تر ( 6 - 6 ) - ف : و اين ( 7 ) - ب ه : و لكن بخواب اندر نبوذ ( 8 ) - ف : و لكن ( 9 ) - ب ه : مكوش و بكريز كى ( 10 ) - ف : افزوده . خوردن ( 11 ) - ب ه : از غذا